Dù yêu thương, trân quý nhau đến đâu, rồi cũng có một ngày chúng ta phải chia lìa. Sự thật của đời sống là như vậy.

Sức khỏe của thân thể rồi cũng có ngày rời bỏ chúng ta. Làn da dần lão hóa, nhăn nheo. Những gì từng đẹp đẽ, xinh đẹp rồi cũng đến lúc không còn như trước. Sắc đẹp không thể tồn tại mãi mãi.

Nếu chậm rãi quan sát đời sống thực sự của chính mình, chúng ta sẽ thấy rằng cuộc đời không có một cốt lõi nào thực sự thường còn, bất biến và chắc thật.

Đôi khi chúng ta có tài sản, có lợi lộc, có đủ thứ thuận lợi. Nhưng đến một lúc nào đó, chúng ta cũng mất đi những lợi ích ấy. Được rồi lại mất, được rồi lại mất.

Chúng ta có chức vụ, có địa vị, làm việc cho đến ngày nghỉ hưu. Những công chức từng giữ chức vụ cao, nắm trong tay quyền lực lớn, sau khi nghỉ hưu cũng chỉ còn là một ông già, một bà già. Địa vị trước kia không còn mang nhiều ý nghĩa nữa. Những người từng khiến người khác sợ hãi, kính nể rồi cũng đến lúc không còn được người ta sợ hãi hay kính nể như trước.

Nhưng nếu một người vốn là người tốt thì dù đã nghỉ hưu, rời khỏi chức vụ, mọi người vẫn nhớ đến họ, vẫn chào hỏi và kính trọng họ. Ngược lại, nếu khi có quyền lực, một người đã làm nhiều điều xấu thì một khi mất quyền, người ta sẽ chẳng còn đoái hoài đến họ. Thậm chí, mọi người còn tránh né, giữ khoảng cách và không muốn gặp mặt.

Danh tiếng và vinh dự cũng không thể tồn tại mãi mãi. Người ta tranh giành chức vụ gần như bất chấp tất cả, khiến mọi chuyện trở nên hỗn loạn. Đôi khi, ngay cả bạn bè cũng làm tổn hại lẫn nhau.

Khi còn đi học, mọi người vẫn thương quý nhau, vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp. Vừa tốt nghiệp, họ vẫn là bạn học cùng khóa, cùng trường đại học, cùng khoa, vẫn giúp đỡ lẫn nhau. Họ cùng nhau làm việc, cùng đối diện và cạnh tranh với những người thuộc khoa khác, trường đại học khác. Thế nhưng, cuối cùng, khi mỗi người dần trưởng thành, họ lại bắt đầu cạnh tranh, tranh giành và đấu đá lẫn nhau.

Tình bạn cũng không phải là thứ thường còn. Dĩ nhiên, vẫn có những tình bạn kéo dài nhiều năm. Nhưng đôi khi, sở dĩ tình bạn ấy duy trì được lâu dài là vì lợi ích của hai bên chưa xung đột với nhau.

Trong cuộc đời chúng ta, mọi thứ đều không chắc chắn, đều không thể tồn tại mãi mãi. Đừng quá chìm đắm vào những điều ấy. Càng đắm chìm, càng dốc sức theo đuổi, chúng ta lại càng mệt mỏi.

Chẳng hạn, chúng ta say mê lợi lộc, phải không? Chúng ta muốn kiếm được một triệu. Khi kiếm được một triệu rồi, lại cảm thấy như thế vẫn chưa đủ, thế là muốn kiếm thêm nữa. Năm này qua năm khác, cả cuộc đời cứ vất vả làm việc, mưu sinh, không ngừng kiếm tiền, không ngừng mệt mỏi.

Có những người thậm chí còn tham nhũng, hối lộ. Đến khi mất quyền lực, họ bị truy cứu trách nhiệm và cuối cùng phải vào tù. Trong số những người mà Luang Por từng biết cũng có những trường hợp như vậy. Trước kia, họ là những nhân vật quan trọng, có quyền có thế. Nhưng rồi đến một ngày, họ phải vào tù mà chẳng có lấy một người đến thăm. Sự thật của cuộc đời chính là như vậy.

Vì thế, đừng say mê lợi lộc, đừng nghĩ rằng những lợi ích ấy sẽ mãi mãi thuộc về mình một cách vững chắc. Đừng say mê chức vụ, quyền hạn, danh tiếng hay vinh dự. Tất cả những thứ ấy đều là những gì được quy ước theo thế tục (sammuti). Đến một ngày nào đó, chúng cũng sẽ trở thành những thứ thuộc về người khác. Niềm vui trong cuộc sống cũng vậy: có thể sinh khởi rồi cũng có thể biến mất. Thế giới này vốn là như thế.

Nếu hiểu được điều này, chúng ta sẽ nhận ra mình đã vất vả biết bao, đã bỏ ra biết bao công sức chỉ để tranh giành những thứ không thể tồn tại mãi mãi. Vậy đó là khôn ngoan hay ngu ngốc? Tại sao chúng ta không tìm kiếm những gì thực sự có thể tồn tại lâu dài? Giáo Pháp có thể giúp chúng ta tìm ra câu trả lời. Nếu thực hành tu tập (bhāvanā), chúng ta sẽ khám phá ra rằng ngay trong chính tâm mình có thể tìm thấy một niềm an lạc bền vững. Đó là niềm an lạc không cần nương tựa vào người khác, không cần nương tựa vào bất kỳ sự vật nào khác, thậm chí hoàn toàn không cần nương tựa vào một niềm tin nào.

Có người còn nói rằng Phật giáo không phải là một tôn giáo, bởi vì Phật giáo không có những yếu tố mà người ta thường cho là đặc trưng của một tôn giáo: không có Thượng đế, cũng không có một đấng nào tương tự như thế. Chỉ có nhân và quả, có nguyên nhân và lý lẽ: tạo nhân như thế nào thì quả tương ứng sẽ sinh khởi như thế ấy; không tạo nhân ấy thì quả ấy sẽ không sinh khởi. Chỉ đơn giản như vậy. Thay vì để bản thân chìm đắm trong những thứ không thể tồn tại mãi mãi, tốt hơn hết, chúng ta hãy đến học hỏi và thực hành để tìm ra những gì thực sự bền vững. Có lẽ hiện giờ các vị vẫn chưa cảm nhận được điều này.

Theo Phatgiao.org